18/03/2015

Cantus in memoriam Benjamin Britten (Arvo Pärt)

Cantus in memoriam Benjamin Britten (Arvo Pärt)

Ao ouvir-te lamentares-te
o teres só quase dado o primeiro passo na água
lembrei-me daquilo que a areia acrescenta à pele
quando por fim abandona
a esperança que o mar promete
e se decide pela terra. Há duas semanas
que tocamos "O Tema de Camille" sem interrupção.
Camille afogada?

Quando um ser humano se afoga
as guélreas desfazem-se num pó fino,
tão fino como a cinza do fogo.
Lançando-me contra o mar emproado
gritei os escolhos da justiça.
A areia colou-se aos meus pés.
Respirei fundo.
Lembrei-me da tabula rasa (parte dois).
Respirei fundo.

08/03/2015

02/03/2015

um poema

bem. nós
continuamos aqui,
não é? calados,
à espera. de ti,
de outro qualquer.
decidimos que não
interessa. vem,
ou não vem,
é igual.

o deus de abraão
o deus de isaac
o deus de jacob

o deus de abraão
o deus de isaac
o deus de jacob

o deus de abraão
o deus de isaac
o deus de jacob

o deus de abraão
o deus de isaac
o deus de jacob

17/02/2015

Hegira


I can prolong the act at times, 
to rival Augustine...
GH

largas em mim as vastidões desertas
largas em nós as tuas palavras
em nome do deus clemente e misericordioso
em nome do deus clemente e misericordioso

és a memória da noite de dia
frio como as mãos frias dum poço que espera
quem beba, que repete o teu nome e as tuas palavras
em nome do deus clemente e misericordioso

quando erro no deserto erras tu à procura
de onde esconder minha falha
de escavar tuas mãos ficam secas e gretam
a areia resiste ao teu sopro misericordioso

em nome do deus clemente e misericordioso
em nome do deus clemente e misericordioso
em nome do deus clemente que sopra

nos teus olhos areia e nos seus
que cega e que queima e que seca.
não vês, nem queres. no vento
estás nu. são anjos os grãos que te picam.

16/12/2014

dein theologischer Typ, so ein abgefeimter Erzvogel, der auf die Spekulation spekuliert

Dois anos mais tarde, isto no original.


Ich: [...] »Ihr verlaßt euch darauf, daß der Stolz mich an der zur Rettung notwendigen Zerknirschung hindern wird und stellt dabei nicht in Rechnung, daß es eine stolze Zerknirschung gibt. Die Zerknirschung Kains, der der festen Meinung war, seine Sünde sei größer, als daß sie ihm je verziehen werden möchte. Die contritio jede Hoffnung und als völliger Unglaube an die Möglichkeit der Gnade und Verzeihung, als die felsenfeste Überzeugung des Sünders, er habe es zu grob gemacht, und selbs die unendliche Güte reiche nicht aus, seine Sünde zu verzeihen, — erst das ist die wahre Zerknirschung, und ich mache euch darauf aukmerksam, daß sie der Erlösung am allernächsten, für die Güte am allerunwiderstehlichsten ist. Ihr werdet zugeben, daß der alltäglich-mäßig der Gnade nur mäßig interessant sein kann. In seinem Fall hat der Gnadenakt wenig Impetus, er ist nur eine matte Betätigung. Die Mittelmäßigkeit führt überhaupt kein theologisches Leben. Eine Sündhaftigkeit, so heillos, daß sie ihren Mann von Grund aus am Heile verzweifeln läßt, ist der wahrhaft theologische Weg zum Heil.

Er: »Schlaukopf! Und woher will deinesgleichen die Einfalt nehmen, die naive Rückhaltlosigkeit der Verzweiflung, die die Voraussetzung wäre für diesen heillosen Weg zum Heil? Es ist dir nicht klar, daß die bewußte Spekulation auf den Reiz, den große Schuld auf die Güte ausübt, dieser den Gnadenakt nun schon aufs äußerste unmöglich macht?«

Ich: »Und doch kommt es erst durch dies Non plus ultra zur höchsten Steigerung der dramatisch-theologischen Existenz, das heißt: zur verworfensten Schuld und dadurch zur letzten und unwiderstehlichsten Herausforderung an die Unendlichkeit der Güte.«

Er: »Nicht schlecht. Wahrlich ingeniös. Und nun will ich dir sagen, daß genau Köpfte von deiner Art die Population der Hölle bilden. Es ist nicht so leicht, in die Holle zu kommen; wir litten längst Raummangel, wenn Hinz und Kunz hineinkämen. Aber dein theologischer Typ, so ein abgefeimter Erzvogel, der auf die Spekulation spekuliert, weil er das Spekulieren schon von Vaters Seite im Blut hat, — das müßte mit Kräutern zugehen, wenn der nicht des Teufels wär.«


Thomas Mann. Doktor Faustus. Fischer Verlag (2008) 331-332

14/12/2014

Considerações contraditórias sobre milagres

Τὸ Θάμα κουτουλάει τὴν πραγματικότητα, ἀνοίγει τρύπα καὶ μβαίνε.
O milagre atira-se contra a realidade, abre uma fenda, e passa.

Kazantzakis. "Relato ao 'El Greco'". Tradução minha


The most incredible thing about miracles is that they happen. A few clouds in heaven do come together into the staring shape of one human eye. A tree does stand up in the landscape of a doubtful journey in the exact and elaborate shape of a note of interrogation. I have seen both these things myself in the last few days. Nelson does die in the instant of victory; and a man named Williams does quite accidentally murder a man named Williamson; it sounds like a sort of infanticide. In short, there is in life an element of elfin coincidente which people reckoning on the prosaic may perpetually miss. As it has been well expressed in the paradox of Poe, wisdom should reckon on the unforeseen.

G.K. Chesterton, "The Blue Cross"

12/12/2014

Selanik


Criança turca espreita para o fotógrafo escondida atrás dum túmulo islâmico em Selanik, aka Thessaloniki. 1915.

Menos de 10 anos mais tarde toda a população turca virá a ser expulsa de Selanik (por meio de acordos bárbaros que expulsaram também a população grega das suas terras ancestrais na Anatólia). Numa cidade onde em tempos conviveram judeus cristãos e muçulmanos (a 'Jerusalém dos Balcãs') resta apenas um único túmulo muçulmano, o monumento a um santo dervish que foi poupado à destruição porque foi apropriado pela associação de amigos do clube de futebol do bairro, e que hoje está abandonado, supostamente fechado a correntes mas com garrafas de cerveja partidas pelo meio do chão.

04/12/2014

um poema do Geoffrey Hill

Vou agorar voltar-me para o número imenso dos mortos:
Pois eles são as cascas do que foi já rica semente.
Agora, se para lhes darem de comer a um só lugar acorressem,
Sua vaga extensa excederia os gafanhotos.

Arthur, Elaine, Mordred; todos eles partiram
Para as galerias ripadas de osso.
Nos longas mamoas de Logres transformam-se num só,
E sobre a sua mole erguem-se pináculos de milho.


Geoffrey Hill. Tradução minha.


I will consider the outnumbering dead:
For they are the husks of what was rich seed.
Now, should they come together to be fed,
They would outstrip the locusts’ covering tide.

Arthur, Elaine, Mordred; they are all gone
Among the raftered galleries of bone.
By the long barrows of Logres they are made one,
And over their city stands the pinnacled corn.

01/12/2014

O Salvador perfeito / The perfect Saviour

As palavras mais profundas alguma vez escritas. A perfeita união (ένωση) do ocidente e do oriente, que só podia acontecer na terra que sempre soube que não pertencia nem a um nem a outro.

Ficaram algum tempo calados sob a árvore em flor. O Buda acariciava lentamente, com compaixão, os cabelos do seu querido discípulo.
— A Salvação significa ser-se salvo de todos os salvadores. É esta a liberdade suprema, a mais elevada, onde só é possível respirar com dificuldade. Será que aguentas?
Ananda baixou a cabeça e não respondeu.
— Ou seja, agora entendes que o perfeito Salvador é...
Por instantes calou-se enquanto brincava com uma flor que tinha caído da árvore:
— É o Salvador que salvará a humanidade da Salvação.

Tradução minha.

Κάμποση ὥρα ὤμειναν ἀμίλητοι κάτω ἀπὸ τὸ ἀνθισμένο δέντρο. Ὁ Βούδας χάδεψε ἀργά, πονετικά, τὰ μαλλιὰ τοῦ ἀγαπημένου μαθητῆ.
— Σωτηρία θὰ πεῖ νὰ λυτρωθεῖς ἀπ'ὅλους τοὺς σωτῆρες · αὐτή 'ναι ἡ ἀνώτατη λευτεριά, ἡ πιὸ ἀψηλή, ὅπου μὲ δυσκολία ἀναπνέει ὁ ἄνθρωπος. Ἀντέχεις;
Ὁ Ἄναντα εἶχε σκύψει τὸ κεφάλι καὶ δὲ μιλοῦσε.
— Καταλαβείνεις λοιπὸν τώρα ποιὸς εἶναι ὁ τέλειος Λυτρωτής...
Σώπασε, καὶ σὲ λίγο, παίζοντας ἀνάμεσα στὰ δάχτυλά του ἕναν ἀνθὸ πού 'χε πέσει ἀπὸ τὸ δέντρο:
— Ὁ Λυτρωτὴς ποὺ θὰ λυτρώσει τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τὴ λύτρωση.

Kazantzakis.

They remained silent for some time beneath the flowering tree, Buddha slowly, compassionately caressing the beloved disciple's hair.
"Salvation means deliverance from all saviours. This is the supreme freedom, the highest, where a man breathes only with difficulty. Do you have the endurance?"
Ananda had bowed his head. He did not speak.
"In other words, now you understand who is the perfect Saviour..."
He fell silent for a moment, but then, twisting between his fingers a blossom which had fallen from the tree: "It is the Savior who shall deliver mankind from salvation."

Tradução de Peter Bien.

22/11/2014

Tempora labuntur (Ovídio)


Tempora labuntur, tacitisque senescimus annis,
     et fugiunt freno non remorante dies.
/Prospera lux oritur: linguis animisque favete;
     nunc dicenda bona sunt bona verba die/
Ite, deam læti Fortem celebrate, Quirites:
     in Tiberis ripa munera regis habet.
Pars pede, pars etiam celeri decurrite cumba,
     nec pudeat potos inde redire domum.
/Lite vacent aures, insanaque protinus absint
     jurgia: differ opus, livida turba, tuum./
/Flamma nitore suo templorum verberat aurum,
     et tremulum summa spargit in æde jubar./
/Salve, læta dies, meliorque revertere semper,
     a populo rerum digna potente coli./
Ferte coronatæ juvenum convivia, lintres,
     multaque per medias vina bibantur aquas.

Ovídio. Fasti. Retalho de I.71-88 & VI.771-780. Tradução minha.

Tropeçam os tempos, envelhecemos na mudeza dos anos,
     e os dias fogem de nós sem travão algum que os retenha.
/Nasce uma luz benfazeja: atenção à língua e ao espírito,
     que num dia assim alegre a alegria é o único tema./
/Ide felizes, Romanos, celebrai a deusa Sorte
     que reina nas margens do Tibre e lá sua corte reúne./
Uns podem ir a pé, os outros que corram de barco,
     chegar a casa com os copos não é vergonha nenhuma.
/Ninguém se zangue, e acabem já com esses loucos
     insultos: por uma vez, multidão pálida, refreia a tua azáfama./
/A chama ao brilhar reverbera no ouro dos templos,
     de cima a baixo preenche o santuário com o seu radiante tremor./
/Salve, dia abençoado, e regressa sempre melhor
     serás também então adorado por este povo imperial./
Jangadas coroadas, trazei até nós os jovens em festa,
     e que no curso da água bebam em abundância vinho.